Kosher sertifikası, Yahudi inancına göre üretilen, paketlenen ve satılan yiyecek ve içeceklerin uygunluğunu garanti eden bir belgedir ve güvenli gıda açısından önemlidir.
Kosher kelimesi, İbranice'de uygun ve eksiksiz anlamlarına gelir. Türkçe'de Sefarad Yahudileri tarafından "Koşer" ve Aşkenazi Yahudileri tarafından "Kosher" olarak telaffuz edilir. Kosher sertifikası ise Yahudi inançlarına göre hazırlanan gıda maddelerinin uygunluğunu gösteren bir belgedir. Bu belge, sadece dini gereklilikleri değil, aynı zamanda gıdanın kaliteli, insan sağlığına uygun ve güvenli olduğunu da gösterir. Özellikle İsrail'e ihraç edilen gıda maddeleri için Kosher sertifikası zorunlu tutulur. Bu sertifika, Müslümanların tükettiği ürünlerde aradığı Helal sertifikasına birçok yönden benzer. Türkiye'den İsrail'e ihraç edilen gıda maddeleri için ana Haham tarafından düzenlenen bu belge yeterlidir. Ancak din için önemli olan et ve süt ürünleri gibi izin verilen yiyeceklerin izlenmesi gereklidir. Kosher sertifikası günümüzde bazı tekstil ürünlerinde, temizlik ve hijyen ürünlerinde, gıda maddelerinin yanı sıra elektrikli ev aletlerinde de geçerlidir.
Dünya genelinde yaklaşık bir milyon Yahudi'nin Kosher normlarına uygun yaşadığı ve Kosher sertifikalı gıdalar tükettiği bilinir. Gıda üretiminde kullanılan tüm girdilerin ve yardımcı maddelerin Kosher kriterlerine uygun olması gerekir. Üretim hattı dahi bu normlara uymak zorundadır ve işlenen tüm gıdaların üretimi takip edilir.
Kosher Sertifikası almak isteyen firma ve işletmelerin en çok merak ettiği konular arasında “Kosher Sertifikası nasıl alınır?” sorusu yer alır. Söz konusu sertifikanın alınabilmesi için kosher sertifikasyon sürecinin eksiksiz olarak tamamlanması gerekir. Kosher belgelendirme çalışmaları, belgelendirme otoriteleri tarafından yürütülür. Bu çalışmalar kapsamında gıda üreten firmaların üretim alanları denetlenmekte ve sertifikasyon sürecine temel olacak uygulama süreçleri belgelenmektedir.
Kosher denetimlerinde en kritik noktalardan biri, işletmelerin haşere kontrol yöntemleri ve zararlılarla mücadele yöntemleridir. Denetimler sırasında tespit edilen herhangi bir canlı veya cansız böcek, sertifikasyon çalışmasının sonlandırılmasına sebep olacaktır. Bu nedenle, işletmelerin zararlılarla mücadele yöntemlerinin doğru ve etkili olduğunun belgelenmesi gerekmektedir.
Bir diğer önemli kriter ise, işletmenin Yahudi biri tarafından gözetim altında mı yoksa Yahudi biriyle birlikte mi üretim yaptığıdır. Bu şekilde üretim işlemi kutsal kabul edilir ve Kosher sertifikası almak için gereklidir. Sözkonusu sertifikaya sahip ürünlerde genel bir işaret kullanılmaz. Hatta her belgelendirme kuruluşu kendi belirlediği bir işareti kullanır. Ancak ürünlerde Kosher sertifikası olduğunu ifade eden bir işaret mutlaka bulunmalıdır.
Kosher sertifikasyonu, Yahudi toplumunda önemli bir yere sahip olan Fısıh Bayramı’nda hamur işi yiyeceklerin tüketilmemesi gibi gıda kısıtlamalarına uygunluğu belirlemek için yapılan bir denetim çalışmasını kapsar. Bu kapsamda, üretilen gıdaların içerisinde un bulunmaması ve un çeşitlerinin belirlenmesi için belgelendirme kuruluşu tarafından ek denetimler yapılır.
Kosher sertifikasyon çalışmaları ülkemizde, Haham Başı’nın izniyle gerçekleştirilir ve gıda üreten firmalar, gıda işleyen firmalar ve kompozit gıda üretimi yapan firmalar bu sertifikasyo sürecine tabi olmayı talep edebilirler. Kosher sertifikası alan firmalar, üretim süreçlerinde dini kurallara ve insan sağlığına uygunluk gösterdiklerini kanıtlayarak pazarda rakiplerine karşı bir avantaj elde ederler. Aynı zamanda, hayvansal katkı maddelerinden uzak durarak doğayı da korurlar.
Kosher belgesi sadece Yahudilere değil, Müslümanlara da gıda güvenliği konusunda güvence sağlar. Domuz ürünlerinin kullanılmaması temin edildiği için Müslümanlar da Kosher sertifikalı gıdaları tercih edebilirler. Avrupa ülkelerinde bile bu sertifikaya sahip ürünlere olan talep, kalitesi ve sağlığı nedeniyle artmıştır. Vejetaryenler, sağlık sorunları olanlar ve alerjisi olanlar gibi pek çok tüketici Kosher sertifikalı yiyecekleri tercih ederler. Sonuç olarak, Kosher sertifikasyonu, gıda üreticilerine hem pazarda rekabet avantajı sağlar hem de tüketicilere doğru, sağlıklı ve kaliteli gıdalar sunar.
